23 Şubat 2009

Mehmet Rifat

Gösterge Eleştirisi'nden

30
Çalışmalarını daha çok yazınsal göstergebilim alanında ve Paris Göstergebilim Okulu doğrultusunda sürdüren, araştırmalarından büyük ölçüde yararlanma olanağı bulduğumuz Michel Arrive, 1982'de yayımladığı "La semiotique litteraire"5 ("Yazınsal Göstergebilim") başlıklı yazısında, açıklık/kapalılık ikilisine göre yazınsal metinlerin bir tipolojisini yapmaya çalışır ve dört metin kategorisi belirler:

A. Kapalı söylem, kapalı anlatı: Klasik trajedi, klasik biçimli polis romanı, vb.;
B. Kapalı söylem, açık anlatı: Çözümü olmayan dramatik metinler, tarihsel göndergesi olan kronikler, aynı kişilerin sınırsız olarak yeniden belirdiği roman çevrimleri, vb.;
C. Açık söylem, açık anlatı: Yeni-roman türündeki romanlar, açıklıklarını kendileri gösteren şiirsel metinler, vb.;
D. Açık söylem, kapalı anlatı: Kuşkusuz en az rastlanan durumdur bu. Anlatının kapalılığı, çoğu kez, söylemin kapalılığının göstergesi işlevini gördüğünden, söylemin kapanmadığını açık seçik olarak gösteren bir belirtinin bulunması zorunlu olmaktadır.

148
Olağanüstülük, birdenbirelikten kaynaklanmaktadır. Bu özellik de masal dünyasının en belirgin işlevidir.